Waterstofstrategie de diverse troeven van North Sea Port

Waterstofstrategie: de diverse troeven van North Sea Port

Klaar voor grootschalige lokale vraag, lokale duurzame productie en import 

De komende jaren zal de vraag vanuit de industrie naar (groene) waterstof gestaag toenemen. De waterstof die momenteel in North Sea Port geproduceerd en geconsumeerd wordt is grijze waterstof. Deze waterstof wordt geproduceerd uit aardgas, met CO2-uitstoot tot gevolg. Tegen 2050 dient de CO2-uitstoot volledig gereduceerd te zijn en zal alleen al de huidige lokale industriële vraag toenemen van de huidige 580 kton tot meer dan 1100 kton. 

Om forse stappen voor 2030 te kunnen zetten, wordt grootschalig ingezet op het afvangen, transporteren en opslaan van CO2 (Carbon Capture and Storage (CCS)). Transport zal plaatsvinden per schip, opslag in lege gasvelden in zee. Door deze techniek toe te passen op bestaande en nieuwe waterstoffabrieken, wordt zogenoemde grijze waterstof nu CO2-arme blauwe waterstof. Rond 2025-2026 zullen de eerste bedrijven deze technologie al gaan toepassen. 

Waterstof zal daarnaast volledig groen geproduceerd worden door productie uit aardgas te vervangen door groene elektriciteit en water. Door middel van elektrolyse wordt hiermee zogenoemde groene waterstof geproduceerd, zonder CO2-uitstoot. Tegen 2025 zullen al diverse fabrieken voor de productie van groene waterstof gebouwd worden, goed voor een totaal van meer dan 500 MW. Na 2025 vindt een snelle opschaling plaats naar een opgesteld vermogen van ca. 2 GW in 2030. 

Al deze duurzame waterstof zal niet volstaan voor de enorme vraag in North Sea Port en het achterland. Import zal nodig zijn. Het potentieel voor import van waterstof via North Sea Port wordt ingeschat op een totaal van maximum 6 Mton per jaar in 2050. Import van waterstof per schip gaat in verschillende vormen plaatsvinden, waarbij ammoniak voor North Sea Port zeer kansrijk lijkt. Ammoniak kan direct gebruikt worden als grondstof of brandstof en ook weer terug omgezet worden in waterstof. In de haven zijn ook al opslagtanks aanwezig die gebruikt kunnen worden voor import. Er zijn in North Sea Port dan ook concrete projecten in ontwikkeling om al omstreeks 2025 de eerste duurzame waterstof in deze vorm te importeren. 

Groene stroom en elektriciteitsinfrastructuur 

Om groene waterstof te maken, zijn grote hoeveelheden groene stroom nodig. Hiervoor heeft North Sea Port momenteel een uitstekende uitgangspositie. Er is op dit moment al veel groene stroom beschikbaar in het havengebied: 500 MW zonne- en windenergie. Daarnaast landen de windparken voor de Zeeuwse kust met een gezamenlijk vermogen van 1,5 GW aan in North Sea Port. Door extra windparken in North Sea Port aan te landen, kan er direct groene waterstof gemaakt worden. Hiervoor is in het havengebied voldoende ruimte beschikbaar. De Nederlandse overheid is van plan om in Borssele tenminste 4 GW extra aan te landen voor 2030. In België wordt 2,3 GW wind aangeland in Zeebrugge. Deze groene stroom is hard nodig om de benodigde waterstof te kunnen produceren. 

Door de aanwezigheid van het landelijk hoogspanningsnetwerk (380 kV) in Borssele en Gent (Rodenhuize) kunnen toekomstige waterstoffabrieken grote hoeveelheden stroom afnemen. Investeringen van de netwerkbeheerders TenneT en Elia zullen nodig zijn om steeds meer grootschalige productie van groene waterstof mogelijk te maken. 

Uniek grensoverschrijdend pijpleidingennetwerk en sterke achterlandverbindingen 

Voor het transport van waterstof per pijpleiding wordt er in het havengebied een volledig grensoverschrijdend netwerk aangelegd. Het Nederlandse Gasunie en het Belgische Fluxys mikken erop om de infrastructuur in 2026 klaar te hebben voor de gebruikers, met steun van industrie en overheden. Hierdoor worden vraag en aanbod verbonden. Voor dit netwerk worden waar mogelijk bestaande leidingen hergebruikt en waar nodig nieuwe leidingen aangelegd. Deze open toegankelijke waterstofinfrastructuur in North Sea Port maakt deel uit van de nationale waterstofnetwerken van Gasunie en Fluxys. 

Door haar unieke ligging zal North Sea Port uitgroeien tot een waterstofknooppunt op belangrijke verbindingen in België (Zeebrugge-Antwerpen) en Nederland (Rotterdam-Chemelot). Meer nog, de beoogde pijpleidinginfrastructuur ontsluit een groot Europees achterland in de richting van andere industrieclusters en havens. Samen met de achterlandverbindingen via spoor, binnenvaart en over de weg kan dit North Sea Port doen groeien tot een waterstofhub van Europese schaal, waar werkgelegenheid en toegevoegde waarde duurzaam worden verankerd en er ruimte is voor nieuwe bedrijvigheid en investeringen.